Patuloy ang pagtaas ng bilang ng mga Pilipinong sumasailalim sa dialysis bunsod ng pagdami ng kaso ng chronic kidney disease (CKD) o malalang sakit sa bato, ayon sa mga eksperto sa kalusugan.

Ayon sa mga doktor, isa sa pangunahing dahilan ng paglala ng problema ay ang mataas na bilang ng mga may diabetes at hypertension, na kapwa pangunahing sanhi ng pagkasira ng bato. Kapag hindi nakontrol ang blood sugar at blood pressure, unti-unting nasisira ang mga kidney hanggang sa tuluyang mangailangan ng dialysis ang pasyente.

Bukod dito, nakaaapekto rin ang hindi malusog na pamumuhay tulad ng labis na pagkain ng maalat at matatabang pagkain, kakulangan sa ehersisyo, paninigarilyo, at labis na pag-inom ng alak. Marami rin ang hindi agad nagpapasuri dahil kadalasang walang malinaw na sintomas ang sakit sa bato sa mga unang yugto nito.

Ilan pang dahilan ng pagtaas ng kaso ay ang kakulangan sa regular na medical check-up at limitadong kaalaman ng publiko tungkol sa kahalagahan ng kidney health. Kapag huli na itong natuklasan, madalas ay dialysis na lamang ang natitirang opsyon upang mabuhay ang pasyente.

Panawagan ng mga health expert sa publiko na magpa-check up nang regular, lalo na kung may diabetes o high blood, at panatilihin ang malusog na lifestyle upang maiwasan ang paglala ng sakit sa bato.

Mga Dapat Iwasan Para Hindi Mauwi sa Dialysis

Habang patuloy ang pagtaas ng bilang ng mga Pilipinong may sakit sa bato, nagbabala ang mga eksperto na may mga simpleng gawi na dapat iwasan upang hindi mauwi sa dialysis o kidney failure.

Sobrang alat sa pagkain

Ang labis na pagkain ng maaalat tulad ng processed foods, instant noodles, de-lata, at fast food ay maaaring magdulot ng mataas na blood pressure — isa sa pangunahing sanhi ng pagkasira ng bato.

Hindi pagkontrol ng diabetes at high blood

Kapag hindi naaalagaan ang blood sugar at blood pressure, unti-unting nasisira ang kidney. Mahalaga ang regular na pag-inom ng maintenance medicine at pagpapatingin sa doktor.

Pag-inom ng gamot nang walang reseta

Ang madalas at maling paggamit ng pain relievers at ilang antibiotics nang walang gabay ng doktor ay maaaring makasama sa bato.

Kulang sa pag-inom ng tubig

Ang dehydration ay nakadaragdag sa stress ng kidney at maaaring magdulot ng kidney stones at iba pang komplikasyon.

Paninigarilyo at labis na pag-inom ng alak

Nakaaapekto ito sa daloy ng dugo at maaaring magpalala ng kondisyon ng mga may sakit sa bato.

Hindi pagpapasuri

Maraming kaso ng kidney disease ang natutuklasan lamang kapag malala na. Inirerekomenda ang regular check-up lalo na sa may diabetes, high blood, o may family history ng sakit sa bato.

Ayon sa mga eksperto, mas mura at mas madaling maiwasan ang sakit sa bato kaysa sa magpagamot at sumailalim sa dialysis na nangangailangan ng pangmatagalang gamutan.